Op z’n goud Grunnings; ‘Wat heb ik der aan als buurman?

Geur naar de omgeving wegnemen, dáár doen we dit vanuit Eska in eerste instantie voor.  De buurt gaat vooral dát ervan merken. Wij verwachten dat onze directe omwonenden, zoals in de buurtbijeenkomst bij elkaar, deze ontwikkeling op dat punt omarmen en met ons willen samenwerken aan het realiseren van dit project. Invloed heeft de buurt nog op de exacte locatiekeuze en misschien hoe we de vormgeving en aanzicht van de gebouwen moeten doen.  Maar we realiseren ons dat er nog veel meer vragen zijn, waar we graag op in willen gaan en misschien komen daar hele mooie verbeteringen van het plan uit. Juist om die dialoog op te starten hebben we deze bijeenkomst georganiseerd.  

Kan ik als omwonende nog invloed uitoefenen op de vergunningaanvraag?

Voor het project zijn inderdaad een aantal vergunningen nodig. Zowel de Gemeente als de Provincie worden hierbij betrokken. Op dit moment zijn we met de voorbereidingen bezig, maar er zijn nog geen vergunningen aangevraagd. De komende tijd gaan we verder met de voorbereidingen en onderzoeken die nodig zijn om uiteindelijk de vergunningaanvragen te doen. Voordat er een vergunning wordt aangevraagd, organiseren wij weer een bijeenkomst om jullie als de buren van ESKA van tevoren in te lichten en eventuele wensen mee te nemen. We streven ernaar om in het eerste kwartaal opnieuw een burendag te organiseren waarbij wij ook kunnen laten zien hoe een en ander eruit komt te zien.

Welke biociden worden gebruikt en wat zijn de gevolgen voor de omgeving?

Eska zet alleen hulpstoffen in die na een grondige toets op wetgeving en effecten voor mens, milieu en producten als veilig worden beoordeeld. Biociden vallen in Nederland onder toezicht van het CTGB en mogen alleen toegepast worden na hun goedkeur voor een specifiek benoemd doel. Eska zet alleen biociden in die door CTGB zijn toegestaan voor gebruik als slijmbestrijdingsmiddel in de papierindustrie. De inzet van deze stoffen zijn gebruikelijk in de industrie en er wordt bij het toegestaan gebruik een verwaarloosbaar risico voor de gebruikers, omgeving en producten verwacht.

Ondanks het veilig gebruik van deze middelen, achten wij de inzet niet als gewenst. Ze zijn op dit moment een noodzakelijk gevolg van de processen en grondstoffen die in de industrie gebruikelijk zijn. Eska is van mening dat we voortdurend moeten inzetten op geheel voorkomen van de inzet van deze stoffen.

Zetmeel wordt genoemd als probleem: waar wordt zetmeel precies aan toegevoegd?

Zetmeel is voor veel producenten van papier een middel om aan de papiervezels toe te voegen zodat het eindproduct mechanisch sterker wordt. Heel gebruikelijk is deze toepassing bij de productie van papier voor golfkarton verpakkingen, maar ook bij de productie van andere papiersoorten wordt het ingezet. Eska voegt zelf GEEN zetmeel toe bij de productie van massiefkarton, maar ontvangt het zetmeel via de inname en verwerking van oudpapier waarin (steeds meer) golfkarton aanwezig is.

Wordt oud papier of golfkarton verwerkt in het productieproces?

Ja, Eska draait volledig op oudpapier.

Is er een meting gedaan naar de geur en mogelijke gezondheidsklachten?

Ja, geurmetingen worden periodiek uitgevoerd, vaak als voortvloeisel uit verplichtingen in de milieuvergunningen. In Groningen is een provinciaal geurbeleid van kracht, waaraan ook Eska moet voldoen. Uit de metingen volgt een profiel van aannemelijke “hinder”, uitgedrukt in een getal. Het geurbeleid van de provincie is erop gericht de geuremissie zo laag te houden dat voor de inwoners nooit meer dan een “acceptabele hinder” ontstaat. Daarvan worden geen gezondheidsklachten verwacht. We verwijzen graag naar het provinciaal geurbeleid Groningen.

Hebben jullie het geluid dat wordt geproduceerd ook gemeten en past dit binnen de geluidsnormen?

Ja, we voeren aan de bestaande installatie jaarlijks geluidsmetingen uit en toetsen daarmee of voldaan wordt aan de grenswaarden die in onze milieuvergunning is vastgelegd. Eska voldoet aan de eisen van de vergunning.

Het geluid dat door de nieuwe installatie zal worden geproduceerd zullen wij zodanig laag houden dat ook met de nieuwe installatie aan de geldende geluidseisen voor gevoelige objecten (zoals woningen) wordt voldaan. Dat is een belangrijk onderdeel in de vergunningverlening en het ontwerp van de installatie. We verwachten hier overigens geen knelpunten, aangezien het grootste deel van de installatie geen of vrijwel geen geluid produceert en machines in gesloten gebouwen zullen worden geplaatst.

Wordt afvalwater gegenereerd in het proces? Zo nee, hoe wordt dit voorkomen?

De installatie neemt proceswater van de kartonfabriek in, behandelt deze en voert alle water terug naar de kartonfabriek. Enkel de gebruikelijke afvoer van sanitair afvalwater (kantine, toilet en douche) en hemelwater is voorzien.

Hebben jullie nagedacht over het toepassen van naverbranding om emissies te beperken?

Het wegnemen van een probleem werkt meestal het meest effectief aan de bron. Het ontstaan van geur voorkomen is veel verstandiger dan het oplossen van de hinder ervan. Naverbranding is een “end of pipe oplossing” en doet niets aan de bron van de emissie. Toch wordt dit wel eens toegepast in processen waar al verbranding aanwezig is en waar de geurende stof eenvoudig toegepast kan worden in die verbranding. Bij Eska is dat niet effectief mogelijk. Wij werken juist aan een aanpak aan de bron.

De nieuwe installatie is een dergelijke bronaanpak die het ontstaan van geur in de fabriek voorkomt. In de nieuwe waterbehandeling zelf kunnen ook kleine hoeveelheden en minder hinderlijke geur ontstaan en daar passen we wel een “end of pipe” oplossing toe in de vorm van afdekking van alle ruimtes, en het afvoeren van de geurende lucht via filters met actief kool.

Hoeveel klachten hebben jullie ontvangen over hinder en hoe worden deze behandeld?

Wij ontvangen vrijwel geen geurklachten van omwonenden, dat blijft beperkt tot hooguit 1 per jaar. Geluidsklachten komen iets vaker voor, maar ook slechts een paar per jaar.

24 uur per dag, elke dag van de week kunnen klachten worden gemeld via ons centraal telefoonnummer. De dienstdoende ploegleider neemt de klacht in ontvangst en gaat op onderzoek uit en probeert indien mogelijk de oorzaak weg te nemen. Van iedere melding wordt een rapport gemaakt, die op de eerstvolgende werkdag door het operatieteam wordt opgevolgd voor verdere behandeling. Alle managementlagen ontvangen een afschrift van het rapport. De afdeling CSR draagt zorg voor juiste behandeling, opvolging en registratie. Ieder incident en klacht wordt door ons aan ons bevoegd gezag doorgegeven.

Hebben medewerkers gezondheidsklachten als gevolg van de geur?

Bij ons zijn geen gezondheidsklachten bekend van medewerkers als gevolg van geur in de fabriek. Het werken in de fabrieken kent wel gezondheidsrisico’s, afhankelijk van de functie, de werkplek en werkzaamheden. We hebben al deze risico’s in beeld en voeren passende maatregelen in om de risico’s acceptabel te houden. E.e.a. is geregeld in de Arbowet, waar Eska aan voldoet. Het gebruik van biociden, als voorbeeld, kent ook een specifiek werknemersrisico. Wij hebben een kleine groep medewerkers aangewezen en specifiek getraind in het veilig werken met deze stoffen en zien er zorgvuldig op toe dat de instructies worden gevolgd. Periodiek worden onderzoeken gedaan naar de gezondheidsrisico’s van werkplekken. De gesloten waterhuishouding van de locatie Hoogezand en het gebruik van biociden heeft een effect op de gezondheidsrisico’s van medewerkers en die situatie is een van de redenen om het Gecko project uit te voeren.  

Hoe wordt biodiversiteit behouden of verbeterd in de omgeving?

De buitenterreinen van Eska hebben zones met begroeiing die door onze groenservicemedewerkers worden onderhouden.  Daarbij is het onderwerp “biodiversiteit” nog niet specifiek onder de aandacht gebracht, maar we zullen dit onderwerp meenemen in het project Gecko. Zeer waarschijnlijk zullen we de begroeiing, die nu vanzelf is ontstaan op en rond de buitenterreinen, deels moeten gaan cultiveren en nieuwe groene zones aanbrengen rondom de nieuwe installatie.

Wat is het tijdsbestek voor de bouw?
Wordt 2026 als startdatum aangehouden en is oplevering in 2027 haalbaar?

2025 wordt gebruikt voor engineering, vergunningverlening en financiering.  We verwachten eind 2025 een definitieve investeringsbeslissing te kunnen nemen.

Daarna zal ca 1 tot 1,5 jaar bouw en opstart nodig zijn.

De haalbaarheid van deze planning hangt veel af van zorgvuldige en efficiënte vergunningverlening en het doorlopen van alle studies die daarvoor nodig zijn. We hebben daar een gespecialiseerd team voor samengesteld.

Stel ESKA besluit het toch niet te bouwen, kan de overheid dit dan ook afdwingen?

Nee, wat we hier willen doen kan de overheid niet afdwingen.  De wetgever heeft een aantal milieugrenzen getrokken waar we ons allemaal aan moeten houden. Ons bedrijf voldoet aan deze grenzen. Op het gebied van o.a. watergebruik en energie-efficiency, CO2 en NOx uitstoot en afvalbeheer lopen we enorm voorop. Een knelpunt is wel de geuremissie. Deze is historisch aanwezig en aan verandering onderhevig als gevolg van de ontwikkelingen om ons heen, zoals de kwaliteit van het ingezamelde oudpapier. Eska voldoet niet aan de geurnormen die aan nieuwe installaties zou worden opgelegd. De historisch gegroeide situatie zoals die bij ons aanwezig is, is wel acceptabel, maar er blijft een voortdurende plicht voor Eska om verbeteringen te onderzoeken en als het kan ook uit te voeren. Afdwingbaar zijn daarin zogenaamde beste standaard technieken (BBT). Wat we nu doen is te beschouwen als grote stap vooruit, die veel verder gaat dan wat vanuit wetgeving afdwingbaar is.

Zal er tijdens en na de bouw sprake zijn van extra omgevingsgeluid?

Ja, daar moeten we helder over zijn, want zonder geluid gaat vrijwel niets. We maken gebruik van verstandige partners en moderne appratuur en verwachten de geluidsproductie zeer laag te kunnen houden, zowel tijdens de bouw als daarna. Geluidshinder wordt zeker niet verwacht en zoals gezegd moet en zal de installatie tijdens het gebruik voldoen aan de bestaande strenge geluidsnormen.

Waarom is gekozen voor Hoogezand in plaats van Sappemeer als locatie?

Sappemeer werkt nog met een iets minder duurzame “open waterhuishouding”, loost nog veel water via een waterzuivering en kent niet de problematiek van geurhinder als gevolg van zetmeel. Er worden in Sappemeer geen biociden ingezet. Er is kortom geen dringende behoefte om een nieuwe waterbehandeling in Sappemeer te bouwen.  Deze behoefte is wel in Hoogezand aanwezig.

Waar zal de waterzuivering worden geplaatst?

We hebben een voorkeurslocatie, genoemd variant Zuid, ten zuidwesten van de bestaande productiehallen.  Dat is Eska terrein, nu grotendeels braakliggend.  In de presentatie en de daarop uitgebrachte nieuwsbrief is uitgebreid stilgestaan bij de locatiekeuze.

Komen de leidingen boven- of ondergronds?

Leidingen zullen hoofdzakelijk bovengronds worden aangebracht via daarvoor aangebrachte leidingbruggen over en langs de bestaande gebouwen.

Hoe groot wordt de PHA-bioslibinstallatie en hoe worden de drogingsprocessen afgeschermd?

De totale installatie beslaat een ruimte van ca 80 bij 140 meter en bestaat voornamelijk uit lage waterbassins, deels in de grond verzonken, maar ook uit een gebouw met een maximale hoogte van ca 14 meter. In dat gebouw komen de technische toestellen, zoals warmtewisselaars, pompen en de drooginstallatie. 

Hoeveel extra vervoersbewegingen brengt dit project met zich mee?

Het vervoer naar de installatie is beperkt en bestaat vooral uit medewerkers voor toezicht en onderhoud en periodiek aanvoer van hulpstoffen, vervangingsdelen e.d. De afvoer vanuit de installatie is van groter belang en bestaat uit gedroogde bioslib, het product dat de installatie gaat maken.

In totaal verwachten we niet meer dan 2 vrachtwagen bewegingen per dag nodig te hebben voor de waterbehandeling. Daar staat tegenover dat de bestaande fabriek minder hulpstoffen zal gaan gebruiken.  Hoewel we dat op dit moment nog niet exact kunnen voorspellen zal dat zeker 1 wagen per dag minder betekenen.

In totaal verwachten we dus niet meer dan 1 wagen per dag meer te zullen veroorzaken (boven op de huidige ca 40 in/40 uit) Het naar verwachting verwaarloosbare effect daarvan wordt uiteraard zorgvuldig meegewogen in de vergunningsprocedure.

Is het productieproces volledig geautomatiseerd, of zijn hiervoor gespecialiseerde medewerkers nodig? Wat gebeurt er als er een tekort aan personeel ontstaat?

Het productieproces is volledig geautomatiseerd en is 24/7 in bedrijf. Het proces wordt mede bewaakt door aanwezige operators van de bestaande kartonfabriek, maar ook door een gespecialiseerd team van operators en technologen die in dagdienst zullen werken op de installatie. Daarvoor zullen we extra personeel gaan aannemen. Hoewel we te maken hebben met een krappe arbeidsmarkt, is Eska goed in staat om gekwalificeerd personeel te werven en in dienst te houden, mede als gevolg van onze ambitie en daadkracht in het runnen en ontwikkelen van een duurzame onderneming waarin ruimte is voor ontplooiing en innovaties. Samen met de kennis en het team van Paques Biomaterials maken we ons geen zorgen over de bezetting.   

Welke maatregelen worden genomen om geluid bij leidingen en installaties te minimaliseren?

De installaties wordt ontworpen binnen zeer strikte geluidsnormen, rekening houdend met de specifieke situatie van Eska in haar omgeving. Alle toestellen die een serieuze bron van geluid vormen, zullen in een gebouw worden geplaatst.  Buiten opgestelde pompen worden daar waar nodig voorzien van geluiddempende omkasting. Dat zijn standaardoplossingen in de industrie.\

Wat gebeurt er als er fouten worden gemaakt tijdens de bouw of het ontwerp? Hoe worden problemen die mogelijk jarenlang blijven, opgelost?

Het team van Eska en Paques Biomaterials heeft zeer strikte uitgangspunten geformuleerd, die aan de ontwerpers en beoogde bouwers van de installatie zijn meegegeven en waarop garanties voor prestaties worden gebaseerd. We kunnen nu niet vooruitlopen op eventuele problemen die mochten ontstaan, maar de regel is dat wij de installatie niet zullen afnemen als deze niet aan de uitgangspunten zal voldoen.  Deze worden dus tijdens of direct na de inbedrijfstelling door de leveranciers opgelost en nooit afgewenteld op de omgeving. 

Wat gebeurt er bij lekkages of schade aan leidingen? Zijn de stoffen die vrijkomen gevaarlijk?

Vooropgesteld is dat lekkages niet aannemelijk zijn in een deugdelijk ontworpen en onderhouden installatie. Daar waar gewerkt moet worden met stoffen die bij het onbedoeld vrijkomen gevaar voor mens of milieu opleveren, worden strenge (wettelijke) eisen opgelegd aan de aan te brengen opvangvoorzieningen. Te denken valt aan dubbelwandige tanken en lekbakken. Het merendeel van de installatie bevat echter ongevaarlijk proceswater. Lekkages blijven zoals gezegd zeldzaam en als ze toch plaats vinden veroorzaken ze geen direct gevaar voor mens en milieu. De nieuwe situatie is in die zin niet anders dan de situatie die nu al aanwezig is in de bestaande fabriek.

Hoe verloopt de samenwerking met TAUW en wat is hun rol in het proces?

Tauw is een gerenommeerd onafhankelijk specialist op een zeer breed milieugebied en begeleidt Eska en andere bedrijven en overheden al vele jaren in het oplossen van complexe milieuvraagstukken. Eska en Paques Biomaterials hebben aan Tauw de opdracht gegeven voor het uitvoeren van alles wat te maken heeft met “omgevingsmanagement”.  Heel specifiek betreft het dan alle onderzoeken doen en aanvragen doen voor het effectief verkrijgen van omgevingsvergunningen. Tauw is onderdeel van het Gecko projectteam.

Wordt er bij tegenstand vanuit de buurt actief naar oplossingen gezocht?

Ons uitgangspunt bij dit project is dat het goed moet zijn voor alle betrokkenen. Iets anders past niet bij onze bedrijfscultuur en ambities. Dat neemt niet weg dat we waarschijnlijk belangenconflicten zullen tegenkomen en daar gaan wij in elk geval zeer zorgvuldig mee om. We zullen altijd gezamenlijk zoeken naar beste oplossingen voor een zo groot mogelijke groep, maar verwachten die instelling ook van andere belanghebbenden. Juist om dat duidelijk te maken en te proberen vanaf het begin de samenwerking op te zoeken, zijn lokale informatiebijeenkomsten gepland, zoals op 30 november is georganiseerd. Wij hebben de indruk dat die boodschap op de eerste bijeenkomst is overgekomen in het open gesprek met de buurt en vertrouwen op een goed proces waarin partijen vooral uitgaan van wat wel kan in plaats van wat niet kan. 

Kunnen bewoners rekenen op regelmatige updates, bijvoorbeeld via een nieuwsbrief of samenvatting van de bijeenkomsten?

Jazeker.  Na de bijeenkomst van de 30 november 2024 is een samenvatting van het project gemaakt en gedeeld en is aangekondigd ten minste nog een keer in het eerste kwartaal van 2025 bij elkaar te komen. Wij voorzien nog een aantal van dergelijke bijeenkomsten voordat de installatie gebouwd en in bedrijf wordt genomen. 

Ook daarna staan wij open voor communicatie met de buurt in welke vorm dan ook. Laten we daarover in gesprek blijven en naar behoefte invullen.

Is het mogelijk dat er maatregelen getroffen worden om geluidsoverlast door containers te verminderen?

Deze problematiek verwachten we niet bij de transportbewegingen die voor de nieuwe installatie nodig zijn. Deze vraag komt waarschijnlijk voort uit de bestaande situatie op de ongelijke overgang van de openbare weg naar Eska terrein door rammelen van lege containers die bedoeld zijn te laden met Eska producten. Graag bespreken we deze situatie nogmaals met belanghebbenden om tot een nog betere oplossing te komen.

Hoe maken bacteriën in ons proceswater dan PHA?

De bacteriën in ons proceswater ‘vreten zich vol’ met vetzuren en zetten het om naar PHA, een natuurlijk alternatief voor plastic. Zoals mensen vet in het lichaam opslaan, slaan deze bacteriën het PHA op als een energiereserve in hun cel. Paques Biomaterials heeft een technologie ontwikkeld waardoor deze bacteriën heel veel “vet” opslaan en er zo een PHA-rijke biomassa ontstaat

Wat is PHA en waarom PHA?

PHA wordt wel het meest belovende biopolymeer genoemd.  Wat maakt PHA dan zo bijzonder? Het wordt door de natuur gemaakt en ook in de natuur weer volledig wordt afgebroken, zowel op land als in zee. PHA zal daarom als biopolymeer een belangrijke oplossing zijn voor plasticvervuiling en microplastics.

En wat gebeurt en met de PHA die wordt geproduceerd?

De PHA-rijke biomassa gaat naar Emmen waar een fabriek staat om de biopolymeren uit de biomassa te halen (extraheren). In de toekomst zal Paques Biomaterials in Emmen een full- scale extractiefabriek bouwen waar PHA op grote schaal (6 miljoen kg per jaar) geproduceerd gaat worden uit de biomassa die bij ons wordt gemaakt.

Hebben we zoveel PHA nodig?

De potentie voor PHA is enorm groot. Volgens de Europese branchevereniging European Bioplastics zal de wereldwijde vraag naar PHA de komende jaren exponentieel groeien. De wereldwijde markt voor bioplastics in het algemeen verdriedubbelt de komende vier jaar. Specifiek voor PHA betekent dat een groei van honderdduizend ton in 2023 naar 1 miljoen ton in 2028.

Staat jouw vraag er niet tussen? Mail ons dan gerust.